پایگاه اشعار توحیدی | شعر حضرت خداوند
اشعار درباره حضرت خدا
قالب وبلاگ

الله اکبر
بسم الله النور
لا اله الا الله


یا چهارده مصوم ( علیمهم السلام )

پایگاه اشعار توحیدی _ شعر حضرت خداوند
گرد آوری اشعار توحیدی در ادب فارسی

سلام الله المقدّس علیک یا مولی الموحدین سیدنا امام علی بن ابیطالب علیهما السلام

شب ز اسرار علی آگاه است
دل شب محرم سر الله است
....
فجر تا سینه آفاق شکافت
چشم بیدار علی خفته نیافت

سید محمد حسین شهریار







[ شنبه 23 آذر 1398 ] [ 02:05 ب.ظ ] [ سید محمد حسین شرافت مولا ] [ نظرات ]


بسمه تعالی





باباطاهر همدانی

 

 

 

 

 

 

 

مَه از قالوا بلی تشویش دارم

گنه از برگ و باران بیش دارم

اگر لاتقنِطوا دستم نگیرد

مَه از یاویلنا اندیش دارم








طبقه بندی: باباطاهر همدانی،
برچسب ها: شعر باباطاهر خداوند، شعر خدا، شعر خداوند، شعر حضرت خداوند، شعر توحیدی، باباطاهر همدانی،
[ پنجشنبه 18 اردیبهشت 1399 ] [ 02:35 ق.ظ ] [ سید محمد حسین شرافت مولا ] [ نظرات ]

 

بسمه تعالی



باباطاهر همدانی از عظیم ترین دوبیتی سُرایان ادب فارسی است که در قرن چهارم هجری شمسی در همدان به دنیا آمد . باباطاهر عارفی وارسته و از امواج دریای عرفان اسلامی است . و دوبیتی های ایشان , موسیقی والایی دارد . بابا طاهر همدانی , شوریده عشق ِ حضرت توحید الله جلّ جلاله بود و چند دوبیتی توحیدی والا سروده است . در ادامه , اشعار توحیدی ِ ایشان را می خوانیم :

 

 

 






 

خوشا آنان که الله یارشان بی!

به "حمد" و "قل هوالله" کارشان بی!

خوشا آنان که دایم در نمازند!

بهشت ِ جاودان بازارشان بی!

 



 




طبقه بندی: باباطاهر همدانی،
برچسب ها: شعر خداوند، شعر خدا، شعر توحیدی، شعر حضرت خداوند، شعر باباطاهر، شعر باباطاهر همدانی،
[ دوشنبه 19 اسفند 1398 ] [ 05:42 ب.ظ ] [ سید محمد حسین شرافت مولا ] [ نظرات ]

بسمه تعالی

 

 

تفسیری از بیت توحیدی ( هاتف اصفهانی )

 

 

" صد رهت لن ترانی ار گویند   
باز می دار دیده بر دیدار "

 

 

هاتف اصفهانی

 

مقدمه :
سید احمد حسینی متخلص به هاتف اصفهانی را ادیبان بخاطر ترجیع بند حکیمانه ی او در باب توحید و حکمت الهی شناخته اند . حکمت الهی در تک تک ابیات این ترجیع بند به بیت ترجیع " که یکی هست و هیچ نیست جز او           وحده لا اله الّا هو " ختم گشته است .
در این ترجیع بند فخیم از واژگان در جهت شناخت مسئله ی توحید و یافتن مسیر و طریق های عرفانی از نماد های مختلف از جمله : می , دیر مغان و ...با اشارات لطیف استفاده گشته است .
هاتف اصفهانی مستی را در جهت شناخت عرفانی حضرت پروردگار به وفور استفاده کرده است.
هاتف اصفهانی در بندپایانی این ترجیع بند تلمیح ظریفی به داستان حضرت موسی (ع) در کوه طور اشاره کرده است و به نکته ای عمیق در حکمت عشق یزدان یاد آوری کرده است :
صد رهت لن ترانی ار گویند
باز می دار دیده بر دیدار
آری حضرت موسی تنها پیامبر الهی بوده است که حضرت اقدس الله جلّ جلاله با او بدون واسطه جبرئیل سخن گفته است و از اینرو آن رسول اولوالعزم را  کلیم الله نامیده اند .
در کوه طور حضرت موسی (ع) با پروردگار خواسته ی قوم یهود را بیان می کند و از حضرت الله از روی صدق می پرسد : حضرت پروردگار این قوم می گویند خدایت را به ما نشان بده و حضرت پروردگار می فرماید : " لن ترانی "
آری حضرت موسی (ع) جواب شنید : ای موسی هرگز مرا نخواهی دید
هاتف اصفهانی با اشاره به این سخن منوّر حضرت الله جلۀ جلاله می سراید : وقتی محبوب الهی فرمود مرا نخواهی دید حضرت موسی بر خلاف تصوّر مخلوقات در عشق خویش به حضرت ربّ مصمّم تر گشت  و این عشق یعنی عشق به حضرت پروردگار را هاتف اصفهانی  راهی بی نهایت تعریف کرده است

 

نتیجه : هاتف اصفهانی به نکته ای عمیق در باب توحید اشاره کرده است  و آن اینست که :
عشق به پروردگار راهی بی نهایت و بی انتهاست و هر آنکه در این عشق خالص تر و مؤمن تر گردد بر خلاف سایر بشریّت نا امید نگشته , بلکه به امّید و ایمان او در این مسیر افزون تر خواهد بود

 

 نویسنده : سید محمد حسین شرافت مولا




طبقه بندی: مقاله ادبی،
برچسب ها: شعر توحیدی، هاتف اصفهانی، شعر خداوند، شعر حضرت خداوند، مقاله شعر خداوند، مقاله ادبی حضرت خدا،
[ یکشنبه 19 آبان 1398 ] [ 01:41 ق.ظ ] [ سید محمد حسین شرافت مولا ] [ نظرات ]

بنابر آیه ی شریفه قرآن مجید , عبادت کردن خداوند اقدس , هدف  از آفرینش انسان ها گشته است .
در ادمه فیض کاشانی خواهد فرمود :
تمام عبادات الهی در روز و شب , بایست با قلب بدون ریا و حضور قلب گردد تا مقبول حضرت خدا واقع گردد . در غیر این صورت , عبادت , ثواب نخواهد داشت .
و عبادت زیاد , معیار جایگاه برتر دینی و الهی نخواهد بود . مگر با حضور قلب عاشق و بی ریا .

ای فیض بس کن زین انین در صنع , صانع را ببین
تا آن زمن کز این زمین افتد برون اثقال ها

عارف کاشان استاد فیض کاشانی در ادامه فرموده است :
شکایت از دنیا را بایست از اندیشه و زبان , بیرون ریخت و به عشق و خواست الهی تسلیم , عامل و قانع خواهی گشت تا در زمان بی چون و چرای ِ محشر  قیامت  , آسوده و مورد رضای حضرت توحید خواهی بود .
آری , ظاهر آفرینش را بایست کنار گذاشت و آفریدگار کائنات یعنی حضرت توحید را بایست شناخت . و از غفلت بایست گذشت که در روز قیامت ,  تمام مادّیات چه بزرگ و چه کوچک , نابود خواهد گشت و تنها توشه ی بندگی و عرفان الهی , خواهد ماند .

نه ایم از تو جدا , موج های بحر وجودیم
نباشد از تو جدایی , نه جسم را و نه جان را

آری , تمام بشریّت از وجود حضرت حق  به وجود آمده است و حیات جاودان خواهد داشت  . و تمام ماسوا الله , چه اجسام و چه ارواح ,   از نور بی کران ِ حضرت یزدان پدیدار گشته است وتا ابد در هر لحظه  به عشق حضرت توحید بی قرار و مجنون خواهد بود .

ای جمالت کعبه ی ارباب شوق
وی کمالت قبله ی نقصان ما

آری , وجود حضرت حق زیباترین ِ موجودات  هر دو جهان گشته است . و تمام ماسوا الله تعالی , شور و شوق برای وصال حضرت خداوند را در وجود خویشتن همواره خواهند داشت .
همچنین تمام موجودات , دارای نقص در نیّت , زبان و عمل گشته است اما یاری و عنایت الهی سایه رحمت کامل را بر موجودات آفریده خواهد افکند . چون حضرت معبود یعنی الله جلّ جلاله , کامل ترین و تنها وجود است که خواهد توانِست ما موجودات ناقص را , کمال دهد .

در لجه ی شهود شهادت غریق کن
از ما بگیر مایی ما در سلام ما

آری , عارفان حقیقی ِ حضرت توحید , با تسلیم جان و داشته های خویش , خالص و به وصال عشق حضرت توحید خواهند رسید

هستی ز هر تمام , خدایا تمام تر
شاید اگر تمام کنی نا تمام ما

آری ,  کامل ترین وجود هر دو عالم , تنها حضرت حق خواهد گشت و در راه بی کران بندگی و عشق حضرت یزدان , ماسوا الله تعالی حقّ ِ بندگی را ادا نخواهند کرد و این ایثار بی کران ِ حضرت الله است خواهد بود که بندگی  ناقص آنان را اجر بهشت عطا خواهد کرد و به کمال خواهد بُرد .

با تو حلال و بی تو حرام است عیش ها
یا رب حلال ساز به لطفت حرام ما

آری , عیش های مادّی و ضدّ دینی , نابود و بی ارزش خواهد گشت ودر پیشگاه حضرت توحید باطل و گناه خواهد بود و تنها عشق به وجود و عرفان حضرت حق , توشه ی جهان جاودان اُخروی و ثواب الهی
خواهد بود . و عارفان حقیقی توحید در نیایش ها از حضرت خدا خواهند خواست تنها به وجود نورانی حضرت ربّ , عشق خواهند ورزید .


بی صدق بندگی , نرسد معرفت به کام
بی ذوق معرفت , نشود عشق رام ما
از بندگی به معرفت و معرفت به عشق
دل می نواز تا که شود پخته خام ما

در ادامه علامه فیض کاشانی به نکته ای جاودان اشاره کرده است :
آری , بندگی ما بایست از روی صداقت ِ نیّت و عمل ما  گردد تا عرفان ِ حقیقی حضرت توحید را خواهیم شکفت . و از عرفان توحیدی بایست به مقام عاشق حضرت توحید رسید تا به کمال و وصال حضرت خداوند خواهیم رسید .

فیض نور خداست در دل ما
از دل ماست نور منزل ما

آری , مهم ترین داشته ی ما ,  قلب ما گشته است که در روز ازل با نور حضرت خداوند که نور الانوار  گشته است , خلق شده است . و تنها نور قلبی , نور حقیقی دو جهان  گشته است .

از تو کام ار نبرم , ره دیگر سپرم
یار فیض است خدا , حسبی الله کفی

آری , حضرت توحید تنها معشوق ِ یاری رسان و کامل ِ هر دو جهان گشته است و توکل به عشق حضرت خداوند , جایگزین تمام انتخاب ها و شکست های عشق مادّی و زمینی خواهد گشت . و بایست دل را به معشوق مادّی نداد زیرا شکننده و آزار رسان گشته است . در حالیکه عشق  به حضرت یزدان بی پایان و نتیجه بخش ِ مطلق خواهد بود .

گر معصیت سزا نبود , معصیت مبین
بیچارگی ببین ز تو این ها غریب نیست

آری , بندگان پُر از گناه و اشتباه گشته اند و هر بنده ای در طول زندگانی خویشتن  , گناه خواهد کرد , اما امیدواری آنان به نور ِ یاری رسان حضرت توحید گشته است . و آنان  به بیچارگی و نیاز مندی مطلق بندگان , به نور حضرت حق اعتراف خواهند داشت .


فیض است و درگه تو , از این در کجا رود
الحاح بر در تو خدایا , غریب نیست

آری , ناله و اظهار بندگی و اِبراز ِ عشق به نور بی کران وجود ِ حضرت توحید , دریای بی کران گشته است و تنها نور حضرت توحید خواهد توانست به ماسوا الله تعالی , وسیله ی نجات و یاری گردد .

از حد خود زیاده اگر می کنم طلب
در حضرت کریم تمنا , غریب نیست

آری , فیض کاشانی به نکته ای جاودان اشاره کرده است :
بندگان , همواره در طمع و زیاده خواهی در پیشگاه حضرت خداوند گشته اند  و شکر گزاری نعمت های
الهی را غفلت خواهند داشت. اما به علّت اینکه  حضرت حق بخشنده ترین موجودات هر دو عالَم گشته است , آنان را از درگاه خود نخواهد راند . 

به دل تخم امید کشتم بسی
بدین کشتزارم سحابی بفرست

آری , رحمت حضرت الله , بی کران خواهد بود و تنها با خواست و لطف ایشان , نیاز های بندگان به نتیجه خواهد رسید . آری ,  انتظارو  امید واری به رحمت حضرت یزدان در قلب تمام ماسوا الله تعالی خواهد بود .

ز دریای غفران و ابر کرم
مرا رحمت بی حسابی فرست

به راستی , تنها ,  سر چشمه ی بی پایان توحید گشته است که وسیله ی حیات دو گیتی گشته است . و رحمت و  بخشش حضرت حق , بی کران خواهد بود .

اگر چه فیض به مقصود , ره نمی داند
ولیک در طلبش نور رهنمایی هست

آری عشق و بی تابی بندگان الهی برای وصال به عشق حضرت یزدان , ارزش بسیاری خواهد داشت و نور امید و راه گشا خواهد بود .

تا مرا از خود رباید , زرد و لاغر داردم
کهربای عشق ایزد , برگ کاهم کرده است

آری , عاشق و عارف حقیقی ِ حضرت توحید از جانب معشوق خویش یعنی حضرت الله جلّ جلاله , آزار و سختی خواهد کشید تا از جسم و نیاز های جسمانی خویشتن دوری خواهد گزید و به وصال عشق حضرت خداوند نایل خواهد گشت . و این خواست حضرت خدا گشته است .

بر نماز و طاعتم دانی که می بندد مدام ؟
آن که روی خویشتن را قبله گاهم کرده است


آری عاشق و عارف حقیقی ِ حضرت توحید چنان آشفته و بیدل و مست گشته است که از روی عشق و اختیار و نه تکلیف دینی , به عبادت و اطاعت همیشگی حضرت یزدان خواهد پرداخت .

هر که ز دنیا گذشت , لذت عقبی چشید
وآنکه ز عقبی گذشت , کام ز جانان گرفت

آری , عارفان حقیقی ِ حضرت نور السّماوات و الارض الله , در جهان دنیوی , از نیاز های مادّی خویشتن خواهند گذشت و انگاه که به بهشت اخروی خواهند رسید , از جمال حقیقی و معنوی حضرت توحید غافل نخواهند گشت و  در آتش دوری و عشق حضرت توحید خواهند سوخت و بهشت نیز مانع از جوشش عشق قلبی ایشان به وجود حضرت توحید نخواهد گشت و انگاه تنها معشوق هر دو جهان یعنی حضرت الله جلّ جلاله , عشق ایشان را خواهد پذیرفت و عشق ایشان  به خشنودی حضرت معبود الله جلّ جلاله خواهد شکفت .

نیست مدح خود که می گویم , ثنای ایزدست
آن که خوار او شدن , عزت پناهم کرده است

آری , بندگان الهی در میدان عمل  , تنها داشته های خویشتن را ستایش خواهند کرد  در حالیکه ستایش شدن ,  تنها برای حضرت یزدان گشته است . اما عارف حقیقی ِ حضرت توحید , به مقام فقر و فناء فی
نور الله خواهد رسید و حضرت یزدان , عشق به بندگی اورا خواهد پذیرفت . و عاشق حقیقی ِ خویشتن را
عزّت جاوید خواهد داد .

خوبی من , همه ز پرتو اوست
گر بدی هست مقتضای من است

آری , عارف حقیقی ِ توحید , تمام خوبی ها و زیبائی ها را تنها از سرچشمه ی نور حضرت خدا خواهد
دانِست . و بدی و زشتی در عرفان توحید راه نخواهد داشت  و سرچشمه ی عنصر " بَدی " تنها از جانب
ماسوا الله خواهد بود.

از خود ار بگذرم رسم به خدا
به خدایی که منتهای من است

در راه عشق حضرت خداوند , بایست از تمام داشته های دنیوی خویشتن , خواهی گذشت . آنگاه به وصال
جاودان حیات و عشق بی کران ِ حضرت یزدان در دنیای آخرت خواهی رسید .

گفت : برخیز ز جا فیض سحر را دریاب
ملک از بام سماوات به پایین آمد

در تعایم اسلامی و عرفانی , عاشق و عارف توحیدی زمان سحر را به نماز عاشقانه و نیایش حضرت توحید
خواهد شتافت و این فرصت را از دست نخواهد داد تا مَقامی والاتر از فرشتگان الهی خواهد یافت و رضایت معشوق یعنی حضرت الله را خواهد شکفت .

یا چو اسماعیل در راه رضایش سر نهیم
خویش را در عیدگاه وصل او قربان کنیم

در ادامه , علّامۀ کاشان , محمد محسن فیض کاشانی به نکته ای جاودان اشاره کرده است :
در راه خواست , خشنودی و تصمیمات حضرت حق ,  بایِست عاشقانه , از تمام داشته های خویشتن خواهی
گذشت .  همچون صادق الوعد حضرت اسماعیل در قربان گاهی که عید بزرگ تمام ادیان توحیدی گشته است .

تا که باشم تا که باشم بر در امید و بیم
در ضمیرم گه ثواب و گه عقاب انداختی
آری , در مسیر بی پایان ِ عشق حضرت توحید , معشوق الهی , حضور همیشگی قلب ما را خواهد خواست . و هدف از بندگی و ادیان الهی , عشق همیشگی به وجود حضرت خداوند خواهد گشت .


نتیجه :


علامه فیض کاشانی ,  در غزلیات خویشتن , از عارفان توحیدی ِ ساده گو و نکته دان گشته است . ایشان ,
نفس انسانی را به تربیت عرفانی و تحمّل سختی های راه عرفان توحیدی فرا خواهد خواند . و حضرت الله جلّ جلاله را تنها معشوق و معبود قلبی و عملی ِ جهانیان خواهد دانِست .  و مقصود نهایی عارفان حقیقی توحیدی را غرق شدن در دریای عشق حضرت الله جلّ جلاله خواهد دانِست تا قطره ای از دریای بی کران  عشق حضرت توحید خواهد گشت.


منبع :

دیوان فیض کاشانی _ ناشر : پیمان _ چاپ اول 1390 .

 

 

 

نویسنده : سید محمد حسین شرافت مولا

 

 

 

 

 

 




طبقه بندی: فیض کاشانی، مقاله ادبی،
برچسب ها: مقاله شعر حضرت خدا، مقاله شعر توحیدی، شعر فیض کاشانی، شعر عرفان توحیدی، شعر عرفان الهی، فیض کاشانی، مقاله فیض کاشانی،
[ سه شنبه 4 تیر 1398 ] [ 02:37 ب.ظ ] [ سید محمد حسین شرافت مولا ] [ نظرات ]

 

بسمه تعالی

 

 

غزلیات فیض کاشانی و عرفان توحیدی

 

 

مقدمه :


استاد علامه ملا محسن فیض کاشانی از شاعران , عارفان , محدّثین ,  مراجع تقلید , مفسّرین کتاب نورانی خداوند قرآن مجید , مهدویت پژوهان ِ قرن یازدهم هجری قمری و از مفاخر و بزرگان ِ تمام ادوار عالمان اسلامی گشته است . ایشان در غزلیات عرفانی از پیروان نامدار ِ لسان الغیب خواجه شمس الدین محمد حافظ گشته است . و غزلیات شیوا و فصیح ایشان سرشار از عرفان اسلامی گشته است . در ذیل عرفان توحیدی در اشعاراستاد  فیض کاشانی را بررسی خواهیم کرد .
متن :
آن که پنهان است از چشم کسان , پیداست کیست
در دل هر ذره خورشید نهان پیداست کیست

آری , حضرت توحید معشوق پنهان ِ جهانیان خواهد بود و هر آفریده ی جهان , نشانه ای از  وجود ِ مخفی اوست . همچنین , نور بی کران توحیدی که چشم معنوی و غیب بین خواهد نِگریست در تمام کائنات و در بطن هر آفریده , خواهد بود .


ظاهر باطن نما و باطن ظاهر نما
در عیان پنهان و در پنهان عیان , پیداست کیست

آری , جهان هستی , نشانه و آیینه ای برای وجود حضرت خداوند و  صفات الهی گشته است . در حالیکه حضرت خداوند از تمام مخلوقات , در حجاب گشته است . هم چنین تمام مخلوقات حضرت حق , در تمام لحظات عاشق و جستجو گر آن وجود پنهان خواهد بود .

آن که او پیداست چون خورشید نزد عارفان
در نقاب از دیده ی نامحرمان پیداست کیست

علامه فیض کاشانی به نکته ای عمیق اشاره کرده است :
افرادی که به مقام عارف توحیدی نائل گشته اند , وجود الهی  و حضور نور حضرت خداوند را در تمام لحظات به وضوح ,  حس خواهند کرد . همچنین افراد غیر عارف و غیر عاشق , در وجود ِ حضرت یزدان به تردید و شک خواهند نِگریست و حجاب همیشگی خداوند را که خویشتن موجب آن گشته اند ,  در اندیشه و قلب خویش خواهند داشت .

آن که حسن خوبرویان پرتوی از حسن اوست
هر جمیلی می دهد از وی نشان پیداست کیست

آری , حضرت حق زیبا ترین وجود ِ کائنات و تنها منشأ زیبایی بخش به ماسوالله تعالی گشته است . و هر زیبائی ِ کائنات , نماد و نشانه ای از جمال بی پایان و همیشگی حضرت توحید خواهد گشت .که چشم ها و قلب ها را به حضرت یزدان , متوجّه خواهد کرد .

آن که بهر او زمین بی خود , فلک سرگشته است
کوه از او نالان و دریا در فغان , پیداست کیست

آری , یاد حضرت خداوند و عشق به وجود انوار توحید , تمام هستی را شیفته , حیران و بیدل کرده است .

آن که جسم و جان از او پیدا و او از جسم و جان
ذات پاک او بری از جسم و جان , پیداست کیست

آری حضرت خداوند , خالق تمام اجسام و ارواح گشته است اما وجود  استثناء ایشان از جسم و جان نخواهد بود . همچنین شگفت انگیز خواهد بود که مخلوقات مادّی  و روحانی  الهی , نشانه ای از وجود و  صفات ِ حضرت یزدان گشته است .

عارفان را جز خدا با کس نباشد الفتی
عاشقان را غیر ذکر اوست کاری هست ؟ نیست

علامه فیض کاشانی می فرماید :
عشق و عرفان تنها برای معبود و معشوق ِ تمام کائنات , حضرت الله خواهد بود و نه وجود دیگری .  و این نکته را تنها عارفان ِ حقیقی توحید خواهند شکفت .

همچنین , عاشق حضرت توحید همواره در قلب و ذهن خویشتن , حضور عشق توحیدی را فراموش نخواهد کرد .

اختیار خود به او بگذار و بگذر از اختیار
بنده را جز اختیارش اختیاری هست ؟ نیست

در ادامه علامه فیض کاشانی به نکته ای جاودان اشاره کرده است :
آری ,  تمام اختیار های دو جهان به اختیار حضرت توحید وصل گشته است . و بدون اذن و خواست الهی
, اختیار ما در عمل ,  به نتیجه نخواهد رسید . و اندیشه ناب توحیدی , نیایش با حضرت خداوند و طلب کردن خواست و  اختیار و مصلحت اندیشی حضرت یزدان در تمام امور زندگی خواهد بود .

این عبادت ها که عابد در دل شب می کند
گر نباشد خالص , آن را اعتباری هست ؟ نیست




طبقه بندی: فیض کاشانی، مقاله ادبی،
برچسب ها: مقاله شعر توحیدی، مقاله عرفانی، مقاله عرفان توحیدی، مقاله عرفان الهی، شعر توحیدی، فیض کاشانی، شعر حضرت خدا،
[ سه شنبه 4 تیر 1398 ] [ 02:35 ب.ظ ] [ سید محمد حسین شرافت مولا ] [ نظرات ]



حرم هایی باشکوه و عظیم غیر از حرم حضرت الله جز با تایید و خواست الهی دوام نخواهد داشت و با اشارت حضرت حق در لحظه ای فرو خواهد ریخت و مخلوقات خاکی در هر لحظه بنده ی ناتوان الهی خواهد بود :
خاک به فرمان تو دارد سکون
قبه خضرا تو کنی بیستون
فریاد توحید بالاترین ِ فریادهاست و آن فریاد از قلب الهی خواهد خاست و غیر حضرت پروردگار اعظم , نفس ماسوی الله در حریم کبریا عاجز و مطیع خواهد بود :
چون قدمت بانگ بر ابلق زند
جز تو که یارد که اناالحق زند
حکیم نظامی گنجوی از حقیقت توحید سخن رانده است :
لا اله الا الله
آری تنها یک روح و یک نور وجود خواهد داشت در حالیکه ماسوی الله به خود شیفتگی رسیده است و این حجاب وجودی ِ " من " را مانعی برای نگریستن به ذات ازلی و انور هستی کرده است :
پرده برانداز و برون آی فرد
گر منم آن پرده بهم در نورد
آری مخلوقات آن گونه که بایست شکر گزار وجود اقدس حضرت پروردگار نخواهد بود و بندگی را به جای نخواهد آورد حال این پروردگار خواهد بود که موجودات را از عدم به ایجاد آفرینش کشیده است و این نعمت اعظم را ماسوی الله درک نکرده است و در خیال ِ خود شیفتگی خواهد بود :
صفر کن این برج ز طوق هلال
باز کن این پرده ز مشتی خیال
تا به تو اقرار خدایی دهند
بر عدم خویش گوایی دهند
"
گام نخست " شناخت حضرت الله " جلّ جلاله " از طریق عقلانیت خواهد بود و عقل ِ الله پژوه به نور عرفان خواهد رسید
هم چنین " سخنان جان پذیر " کلید فتح قلوب خواهد گشت و سپاس زبانی در کنار سپاس قلبی کامل خواهد گشت :
روشنی عقل به جان داده ای
چاشنی دل به زبان داده ای

نتیجه :

حکیم گنجه در مثنوی " مناجات اول _ در سیاست و قهر یزدان " به شعری ماندگار در مدح حضرت خداوند دست یافته است . حکمت اسلامی به وصف صفات الهی پرداخته است . عنصر : فروتنی و خشوع در برابر حضرت خداوند در سراسر مدایح توحیدی نظامی گنجوی دیده می شود . تعداد ابیات در مدایح توحیدی زیاد است و مناجات با پروردگار بر خلاف انتظار عاشقانه نبوده است و بیشتر حکمت توحیدی و سپاس گزاری از حضرت حق سروده گشته است . واژگان در قالب مثنوی و در سبک عراقی زیبایی منحصر به فرد ِ حکیم نظامی گنجوی را دارا گشته است . مثنوی ها دارای ابیات با وزن عروضی کوتاه است . موسیقی یکنواخت و روان بوده است و لحن ِ آهنگ در مثنوی های حکیم گنجه , شیرینی و شاد بودن در عین آرام بودن منحصر به فرد ِ نظامی گنجوی را دارا گشته است . عاطفه و احساس در مثنوی های توحیدی حکیم نظامی گنجوی در خواننده رسوخ کرده است . نظامی گنجوی از آرایه های ادبی گوناگون از جمله : کنایه و استعاره با استادی استفاده کرده است . شاعر بزرگ گنجه در پاره ای از ابیات , واژگان ِ دارای معانی دشوار و ادیبانه را بکار برده است و دایره ی واژگان شعری , وسیع است . تصاویر معمولا سادگی دارد و زیبا بوده است و خیال شاعر و صنایع ادبی تصاویر زیبایی خلق کرده است از جمله : " پرده گشای فلک پرده دار پردگی پرده شناسان کار " و از قبیل : " تا نگشاد این گرۀ وهم سوز زلف شب ایمن نشد از دست روز " . و حکیم گنجه را در زُمره ی مدّاحان ِ ماندگار توحید قرار داده است .

منبع : کلیات نظامی گنجوی __ موسسه انتشارات نگاه_ تصحیح : وحید دستگردی

 




طبقه بندی: نظامی گنجوی، مقاله ادبی،
برچسب ها: مقاله، شعر توحید، شعر خدا، شعر خداوند، نظامی، نظامی گنجوی،
[ شنبه 3 آذر 1397 ] [ 04:40 ب.ظ ] [ سید محمد حسین شرافت مولا ] [ نظرات ]

 بسمه تعالی

 

نظامی گنجوی و مدح توحید


نویسنده : سید محمد حسین شرافت مولا


مقدمه :

حکیم جمال الدین الیاس نظامی گنجوی از مثنوی سرایان کم نظیر ادب فارسی است که شش مثنوی جاودانه و عاشقانه را برای ادب فارسی برای دوران ها به یادگار گذاشته است . این شاعر گرانسنک و استاد کم نظیر در مدح حضرت الله جلّ جلاله چندین مثنوی سروده است . در ذیل به بررسی اشعار توحیدی شاعر و حکیم گرانسنگ گنجه می پردازیم


متن :

آری پروردگار اقدس منشا تمام راز هاست اسراری که ماسوا الله از بطن آن اطلاع نخواهد داشت :

پرده گشای فلک پرده دار
پردگی پرده شناسان کار
حضرت پروردگار نور قلوب خواهد بود و قلب های عاشق را خواهد پسندید و نور حضرت خداوند الگوی روحانی قلوب مومنین خواهد بود .
هم چنین روزی هر فرد در نزد خداوند مقدّر گشته است و سفره ی کرم حضرت الله بر ماسوی افکنده است :
پرورش آموز درون پروران
روز بر آرنده ی روزی خوران

هر چه فرد در امور دنیوی و اخروی تدبیر و آگاهی یافته است در برابر تدبیر و کاردانی ِ خداوند اعظم خام و کم ارزش خواهد بود
هم چنین خداوند بر طبق احادیث , ستّار العیوب خواهد بود و دَرِ رحمت آن حضرت برای توبه ی گنهکاران همواره گشوده خواهد بود :
خام کن پخته ی تدبیرها
عذر پذیرنده ی تقصیرها

حکیم گنجه به نکته ای جاودان اشاره کرده است :
تمامی مخلوقات بخاطر وجود خویش , بنده و محتاج حضرت حق خواهد بود
آری کوه نیز ندای بندگی و محتاجی بر درگاه خدا خواهد داشت :
منت او راست هزار آستین
بر کمر کوه و کلاه زمین
عقل در شناخت اعمال خداوند در عَجز بوده است و چشم به سیمای او تاب نگاه کردن نخواهد داشت :
راه بسی رفت و ضمیرش نیافت
دیده بسی جست و نظیرش نیافت
آری عقل سرکش انسانی , بی ادب خواهد بود
و این عِلم و خرد الهی ست که بر امور دنیوی و اخروی چیره گشته است :
عقل در آمد که طلب کردمش
ترک ادب بود ادب کردمش
آری قلوب روحانی مومنین و مومنات , خاک پاکی خواهد بود افتاده در پیش پای خالق اکبر :
دل که ز جان نسبت پاکی کند
بر در او دعوی خاکی کند
هدف از زیستن , تأیید بندگی مخلوق از جانب حضرت یزدانی خواهد بود و دانه ی قلب در تایید بندگی خواهد روئید :
خاک نظامی که بتأیید اوست
مزرعۀ دانـۀ توحید اوست

ادامه مقاله را در " نظامی گنجوی و مدح توحید _ قسمت دوم " , مطالعه فرمایید




طبقه بندی: نظامی گنجوی، مقاله ادبی،
برچسب ها: مقاله، شعر توحید، شعر خدا، شعر خداوند، نظامی، نظامی گنجوی،
[ شنبه 3 آذر 1397 ] [ 04:36 ب.ظ ] [ سید محمد حسین شرافت مولا ] [ نظرات ]

 بسمه تعالی

علامه محمد محسن فیض کاشانی از عارفان , شعرا , مفسّرین ِ کتاب نورانی قرآن مجید ,

محدّثین , فقها و مهدویّت پژوهان قرن ِ قرن یازدهم هجری قمری و از مفاخر علمای اسلام

در تمام ادوار است . دیوان اشعار فیض کاشانی سرشار از عرفان الهی و اسلامی است .

ایشان از غزلسرایان توانای ادب فارسی است و غزلیات توحیدی شیوایی سروده است .

غزل ایشان در ستایش حضرت خداوند را می خوانیم :

 

 






طرفی نبستم زین جهان , استغفرالله العظیم

خسبیدم وشد کاروان , استغفرالله العظیم

عمر عزیزم شد تلف اندر پی آب و علف

کاری نکردم بهر جان , استغفرالله العظیم

زین پس مگر سودی کنم , تدبیر بهبودی کنم

بگذشته ها خود شد زیان , استغفرالله العظیم

بی حد گناهان کرده ام ,بس جور و طغیان کرده ام

زین جرم های بی کران , استغفرالله العظیم

با این و آن گشتم بسی , بردم به سر باهر کسی

طرفی نبستم زین و آن , استغفرالله العظیم

هرچند جویم من کنار زین عالم ناپایدار

تقدیرم آرد در میان , استغفرالله العظیم

هی هی نمی دانم چرا افتادم اندر این بلا !

این نکته شد بر من نهان , استغفرالله العظیم

جان می رود سوی علا , تن می رود سوی بلا

از امتزاج این و آن , استغفرالله العظیم

گاهی رهم دنیا زند , گه سدره ی عقبا شود

هم زین جهان هم ز آن جهان , استغفرالله العظیم

هر دم شوم نادم , دگر گیرم گناهان را ز سر

یا ربَّ انتَ المُستعان , استغفرالله العظیم

از بس زدم بر توبه سنگ , شد توبه ی من عار و ننگ

از اصل جرم و جبر آن , استغفرالله العظیم

زین عهد های سست و مُست , زین توبه های نادرست

لحظه به لحظه آن به آن , استغفرالله العظیم

ده بار و صد بار و هزار ای فیض کم باشد , بیار

هر دم جهان اندر جهان , استغفرالله العظیم

 





طبقه بندی: فیض کاشانی،
برچسب ها: شعر حضرت خدا، خداوند، فیض کاشانی،
[ سه شنبه 1 خرداد 1397 ] [ 12:01 ق.ظ ] [ سید محمد حسین شرافت مولا ] [ نظرات ]

خنده به غمخوارگی لب کشاند

زهره به خنیا گری شب نشاند

ناف شب از مشک فروشان اوست

ماه نو از حلقه به گوشان اوست

پای سخنرا که درازست دست

سنگ سراپرده او سر شکست

وهم تهی پای بسی ره نبشت

هم زدرش دست تهی بازگشت

راه بسی رفت و ضمیرش نیافت

دیده بسی جست و نظیرش نیافت

عقل درآمد که طلب کردمش

ترک ادب بود ادب کردمش

هر که فتاد از سر پرگار او

جمله چو ما هست طلبگار او

سدره نشینان سوی او پر زدند

عرش روان نیز همین در زدند

گر سر چرخست پر از طوق اوست

ور دل خاکست پر از شوق اوست

زندهٔ نام جبروتش احد

پایۀ تخت ملکوتش ابد

خاص نوالش نفس خستگان

پیک روانش قدم بستگان

دل که ز جان نسبت پاکی کند

بر در او دعوی خاکی کند

رُسته خاک دَر ِ او دانه‌ایست

کز گل باغش ارم افسانه‌ایست

خاک نظامی که بتأیید اوست

مزرعۀ دانۀ توحید اوست

 




طبقه بندی: نظامی گنجوی،
برچسب ها: شعر، خدا، خداوند، نظامی گنجوی،
[ یکشنبه 23 مهر 1396 ] [ 02:51 ب.ظ ] [ سید محمد حسین شرافت مولا ] [ نظرات ]

تا کرمش در تتق نور بود

خار ز گل نی ز شکر دور بود

چونکه به جودش کرم آباد شد

بند وجود از عدم آزاد شد

در هوس این دو سه ویرانه ده

کار فلک بود گره در گره

تا نگشاد این گره وهم سوز

زلف شب ایمن نشد از دست روز

چون گهر عقد فلک دانه کرد

جعد شب از گرد عدم شانه کرد

زین دو سه چنبر که بر افلاک زد

هفت گره بر کمر خاک زد

کرد قبا جبه خورشید و ماه

زین دو کله‌وار سپید و سیاه

زهره میغ از دل دریا گشاد

چشمه خضر از لب خضرا گشاد

جام سحر در گل شبرنگ ریخت

جرعه آن در دهن سنگ ریخت

زاتش و آبی که بهم در شکست

پیه درو گُرده یاقوت بست

خون دل خاک ز بحران باد

در جگر لعل جگرگون نهاد

باغ سخا را چو فلک تازه کرد

مرغ سخن را فلک آوازه کرد

نخل زبانرا رطب نوش داد

دُر سخن را صدف گوش داد

پرده‌ نشین کرد سر خواب را

کسوت جان داد تن آب را

زلف زمین در بر عالم فکند

خال (عصی) بر رخ آدم فکند

روی زر از صورت خواری بشست

حیض گل از ابر بهاری بشست

زنگ هوا را به کواکب سترد

جان صبا را به ریاحین سپرد

خون جِهان در جگر گِل گرفت

نبض خرد در مجس دل گرفت




طبقه بندی: نظامی گنجوی،
برچسب ها: شعر، خدا، خداوند، نظامی گنجوی،
[ یکشنبه 23 مهر 1396 ] [ 02:49 ب.ظ ] [ سید محمد حسین شرافت مولا ] [ نظرات ]

 بسمه تعالی

استاد حکیم جمال الدین الیاس بن یوسف نظامی گنجوی از ستارگان رفیع ادبیات فارسی
در قرن ششم هجری است . نظامی گنجوی صاحب هفت مثنوی گرانسنگ و ماندگار است .
و مثنوی " لیلی و مجنون " ِ ایشان , زمزمه قلب عاشقان و دلسوختگان ایران و جهان است .
سروده نظامی گنجوی در ستایش حضرت خداوند را می خوانیم :


آغاز سخن






بسم‌الله الرحمن الرحیم

هست کلید در گنج حکیم

فاتحه فکرت و ختم سخن

نام خدایست بر او ختم کن

پیش وجود همه آیندگان

بیش بقای همه پایندگان

سابقه سالار جهان قِدَم

مرسله پیوند گلوی قلم

پرده گشای فلک پرده‌ دار

پردگی پرده شناسان کار

مبدع هر چشمه که جودیش هست

مخترع هر چه وجودیش هست

لعل طراز کمر آفتاب

حله گر خاک و حلی بند آب

پرورش ‌آموز درون پروران

روز برآرندۀ روزی خوران

مهره کش رشتۀ باریک عقل

روشنی دیدۀ تاریک عقل

 
برای خواندن بقیه متن , اینجا کلیک کنید

طبقه بندی: نظامی گنجوی،
برچسب ها: شعر، خدا، خداوند، توحید، نظامی گنجوی،
[ یکشنبه 23 مهر 1396 ] [ 02:47 ب.ظ ] [ سید محمد حسین شرافت مولا ] [ نظرات ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.

تعداد کل صفحات : 2 :: 1 2

درباره وبلاگ

بسم الله النور
بسمه تعالی
یا حضرت الله جلّ جلاله
یا اقدس
یا انور



ایمیل جهت دریافت اشعار:
ashaarreside6@gmail.com

سید محمد حسین شرافت مولا
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic | Buy Targeted Website Traffic